Vleermuizen houden in de winter een winterslaap en vliegen de rest van het jaar ’s nachts rond – zo is ons altijd verteld. Maar de werkelijkheid is, zoals vaak, een stuk complexer. Over de winterslaap hebben we het een andere keer; nu richten we ons op het vliegen.
Eind april gaat de zon rond 21.00 uur onder en komt hij iets na 6.00 uur weer op. Dat geeft vleermuizen zo’n negen uur om zich vol te eten met insecten. Vooral voor de vrouwtjes is dit belangrijk, nu ze zich klaarmaken om hun jong ter wereld te brengen.
In ’t Woold, waar Operatie Barbastella plaatsvindt, staan onze detectoren (Teensy Bats) paraat om vleermuisgeluiden op te vangen. Zo rees de vraag of het zinvol zou zijn om de opnameperiode te verlengen. Momenteel wordt er opgenomen van ongeveer 21.30 uur tot 23.00 uur. Een extra uurtje zou immers meer data kunnen opleveren – en dus een duidelijker beeld. Maar is dat echt zo?
Op sociale media meldde iemand onlangs dat hij rond zonsondergang vleermuizen had waargenomen met zijn batdetector, maar dat ze korte tijd later niet meer te horen waren. Zou dit te maken kunnen hebben met dalende temperaturen gedurende de nacht? Bij lagere temperaturen zijn er immers minder insecten actief, waardoor het voor vleermuizen wellicht niet rendabel is om te jagen. Een mooie theorie – tijd om naar de beschikbare gegevens te kijken.
Van drie nachten hebben we data, maar het blijkt lastig om de theorie te bevestigen of te ontkrachten. Op 26 en 27 april waren de temperaturen vergelijkbaar, maar het aantal waarnemingen verliep heel anders. Neerslag (0%) en luchtvochtigheid (ongeveer 70%) waren beide avonden ook gelijk. Conclusie: onze data bevestigen noch weerleggen de bovenstaande theorie.
Een verrassende andere theorie kwam naar voren in onze app-discussie: waarom waren er op 26 april zoveel meer vleermuisregistraties dan op 27 april? Die nacht was het Koningsnacht, en dat werd uitbundig gevierd in het nabijgelegen Winterswijk. Wellicht was er daar zoveel muziek en licht dat de vleermuizen kozen om in het rustigere ’t Woold te blijven. Een oranje geschminkte vleermuis zul je niet snel tegenkomen.
Tekst: Kevin
Data: Joeke