Het is zomer en dus tijd om kerkzolders te bezoeken. Ons eerste bezoek (24 juli 2026) bracht ons naar Beltrum, met zijn prachtige zolder en imposante kerktoren. We waren daar met z’n vieren, gewapend met hoofdlampen, stofmaskers, oude kleding, poepjeskaarten en zaklampen. Dit alles gebeurde onder leiding van Pieter.
Pieter is onze coördinator voor de kerkzoldertellingen. Dat betekent dat hij contact onderhoudt met de Zoogdiervereniging over wanneer en waar er geteld kan worden. Ook geeft hij onze resultaten door en onderhoudt hij het contact met de kerken waar wij graag op bezoek komen.
Welke vleermuizen kunnen we op een kerkzolder verwachten? Dat zijn er verschillende, maar wij richten ons vooral op de grootoorvleermuizen: de grijze grootoorvleermuis en de gewone grootoorvleermuis. Waarom juist deze soorten? Dat heeft alles te maken met hun bijzondere jachtstrategie, die mede mogelijk wordt gemaakt door hun enorme oren.
Grootoorvleermuizen maken tijdens het jagen relatief weinig gebruik van echolocatie. Hun gehoor is namelijk zo goed ontwikkeld dat ze zelfs de vleugelslag van een nachtvlinder kunnen horen. Waarom zouden ze dan energie verspillen aan het uitzenden van echolocatiesignalen, die bovendien door een nachtvlinder kunnen worden opgevangen, waardoor deze mogelijk kan ontsnappen? Dit betekent dat grootoorvleermuizen niet eenvoudig zijn te detecteren met de batdetectoren die echolocatiesignalen opnemen. En dus moeten wij de kerkzolders op!
Misschien ben je bekend met de ‘smidse’ van een zanglijster. Dat is een plek waar een zanglijster huisjesslakken kapot slaat. Vaak keert de vogel steeds terug naar dezelfde plek, waardoor er uiteindelijk een hele verzameling kapotte slakkenhuisjes ontstaat.
Iets vergelijkbaars doet de grootoorvleermuis, maar dan met nachtvlinders. Wanneer een grootoorvleermuis een nachtvlinder heeft gevangen, vliegt hij vaak naar een veilige plek. Daar trekt hij de vleugels van de nachtvlinder af en laat deze op de grond vallen, waarna hij het lichaam opeet. In Beltrum ging het vooral om huismoeders. Op de foto zie je de vleugels van deze nachtvlinders, allemaal gevonden op één locatie.
We kunnen dan ook concluderen dat ons bezoek aan de kerkzolder van Beltrum een succes was. De foto’s laten dit duidelijk zien: we hebben zeer waarschijnlijk een gewone grootoorvleermuis aangetroffen.
Op 31 juli hebben we de kerkzolder in Neede bezocht!
Tekst: Kevin
Foto’s: Joeke, Pieter & Hillie
