Eind 2024 werden wij aangemoedigd om op zoek te gaan naar de mopsvleermuis. Een vleermuis die in de zomer van 2023 voor het eerst in tientallen jaren voortplantend in Nederland werd waargenomen. Met onze zelfgebouwde Teensy Bats maakten wij eind 2024 en begin 2025 honderden opnames, helaas zonder ook maar één mopsvleermuis waar te nemen. Ook in oktober en november 2025 brachten wij vele uren door op campingstoeltjes, verspreid over verschillende locaties in het buitengebied van Winterswijk, om opnames te maken. Helaas leverde ook dat geen bevestigde waarneming van de mopsvleermuis op. Totdat wij op 2 augustus 2026 eindelijk een voltreffer hadden.
Op het landgoed waar ons clubhuis staat, wordt nog steeds af en toe een Teensy Bat opgehangen die vervolgens de hele nacht opnames maakt. En eindelijk was daar de langverwachte opname van de mopsvleermuis. Pas nadat de determinatie was bevestigd door Zodion (https://www.zodion.nl/) durfden wij echt van ons succes te genieten.
Na jarenlange afwezigheid kon op 1 mei 2017 in Zeeuws-Vlaanderen worden vastgesteld dat de mopsvleermuis was teruggekeerd in Nederland. In de zomer van 2023 werd vervolgens vastgesteld dat de soort zich in de omgeving van Winterswijk ophield en zelfs voortplantte. Hoe de mopsvleermuis hier terecht is gekomen, blijft voer voor speculatie. Een van de vermoedens is dat de soort haar toevlucht heeft gezocht in Nederland als gevolg van grootschalige bomenkap in Duitsland. De mopsvleermuis verblijft namelijk graag achter loshangende boomschors, waarvoor dode of afstervende bomen noodzakelijk zijn. Blijkbaar zijn daarvan voldoende aanwezig in de omgeving van Winterswijk, want daar werden maar liefst zeven zogende vrouwtjes aangetroffen.
Een belangrijk aspect van een geschikt leefgebied voor de mopsvleermuis is dat er niet slechts één, maar vele bomen met loshangende schors aanwezig zijn. Een dergelijke verblijfplaats is voor moeders met jongen niet de veiligste, waardoor zij regelmatig van verblijf wisselen. Daardoor zijn zij moeilijker te ontdekken door predatoren, zoals de boommarter.
Bijzonder aan de mopsvleermuis is dat zij al actief kan zijn bij temperaturen vanaf ongeveer 3 °C en regelmatig vliegt bij 5 °C. Terwijl andere vleermuizen dan diep in winterslaap zijn, vliegt de mopsvleermuis nog rustig rond op zoek naar nachtvlinders.
Ligt hier misschien een mooie uitdaging voor Operatie Barbastella – The Sequel?
Fotoverantwoording:
- Hoodie met logo van Operatie Barbastella
- Omgeving waar Mopsvleermuis is waargenomen
- Mopsvleermuis uit 2023
- Sonogram van de Mopsvleermuis
Tekst: Kevin
Foto’s: Joeke & Kevin
Foto Mopsvleermuis: “Copyright © Carlo Wijnen, via Waarneming.nl (https://waarneming.nl/observation/279283476/)”